Dış Ticaret
1️⃣ Afganistan Dış Ticaretinin Genel Görünümü
Afganistan dış ticareti büyük ölçüde:
-
Komşu ülkelerle kara sınır ticareti
-
Tarım ve maden ürünleri ihracatı
-
Enerji ve tüketim malları ithalatı
üzerine kuruludur.
Ülkenin dış ticaret dengesi genellikle ithalat ağırlıklıdır. Enerji, makine ve sanayi ürünlerinde dışa bağımlılık yüksektir. Buna karşın tarım ürünleri, kömür ve geleneksel halı ihracatı önemli döviz gelirleri sağlar.
2️⃣ Afganistan’ın İhracat Yapısı
Afganistan’ın ihracatı ağırlıklı olarak doğal ve tarımsal ürünlere dayanmaktadır.
Başlıca İhracat Ürünleri:
-
Kuru meyve (badem, üzüm, kayısı)
-
Safran
-
Halı ve el dokuma ürünleri
-
Kömür
-
Değerli taşlar
Özellikle Afgan safranı kalite açısından dünya pazarında rekabet gücüne sahiptir. El dokuması Afgan halıları ise Orta Doğu, Avrupa ve Güney Asya pazarlarında talep görmektedir.
Kömür ihracatı son yıllarda bölgesel enerji talebi nedeniyle artış göstermiştir.
3️⃣ Afganistan’ın İthalat Yapısı
Pakistan ve İran üzerinden yapılan ithalat ülke ekonomisi için hayati öneme sahiptir.
Başlıca İthalat Kalemleri:
-
Petrol ve enerji ürünleri
-
Elektrik
-
Makine ve ekipman
-
İnşaat malzemeleri
-
Gıda ürünleri
-
Tekstil ve tüketim malları
Afganistan sanayi altyapısının sınırlı olması nedeniyle birçok temel ürün ithal edilmektedir.
4️⃣ En Önemli Ticaret Ortakları
Afganistan dış ticareti ağırlıklı olarak bölgesel ülkelerle gerçekleşmektedir.
Başlıca Ticaret Ortakları:
-
Pakistan
-
İran
-
Çin
-
Özbekistan
-
Türkmenistan
Pakistan üzerinden liman erişimi sağlanırken İran üzerinden enerji ve ticaret akışı sürmektedir. Orta Asya ülkeleri ise enerji ve transit ticarette önemli rol oynamaktadır.
5️⃣ Transit Ticaret ve Lojistik
Afganistan kara ile çevrili bir ülkedir. Bu nedenle dış ticaret lojistiği komşu ülkelerin limanlarına bağlıdır.
Önemli transit güzergâhlar:
-
Pakistan limanları (Karachi)
-
İran limanları (Chabahar)
-
Orta Asya kara koridorları
Altyapı eksiklikleri ve sınır geçiş prosedürleri zaman zaman ticaret akışını yavaşlatmaktadır.
6️⃣ Dış Ticarette Riskler ve Fırsatlar
Riskler:
-
Uluslararası yaptırımlar
-
Bankacılık sisteminin sınırlı işleyişi
-
Politik belirsizlik
-
Finansal izolasyon
Fırsatlar:
-
Bölgesel ticaret merkezi olma potansiyeli
-
Maden ihracatının artma ihtimali
-
Tarım ürünlerinde katma değerli üretim
-
İnşaat ve altyapı projeleri
Afganistan pazarı yüksek risk–yüksek potansiyel kategorisinde değerlendirilmektedir.
7️⃣ TradeyGuide Stratejik B2B Değerlendirme
TradeyGuide platformu açısından Afganistan pazarı:
-
Tarım makineleri
-
Gıda işleme ekipmanları
-
İnşaat malzemeleri
-
Enerji ekipmanları
-
Temel tüketim malları
alanlarında B2B fırsatlar sunmaktadır.
Özellikle sınır ticareti yapan distribütörler ve bölgesel toptancılar için platform bazlı eşleştirme modeli etkili olabilir.
