Genel Bilgiler
1) Yönetim Şekli ve Konumu
Afganistan, Orta ve Güney Asya’nın kesişim noktasında yer alan stratejik bir ülkedir. Komşuları: Pakistan, İran, Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan ve Çin’dir. Başkenti Kabil’dir.
2021 sonrası fiilî yönetim, Taliban tarafından kurulan İslam Emirliği yapısıdır. Ülkenin jeopolitik konumu, tarih boyunca ticaret yollarının kesişim noktası olması nedeniyle büyük önem taşımıştır.
2) Yüz Ölçümü
Afganistan’ın yüz ölçümü yaklaşık 652.230 km²’dir. Dağlık yapısı nedeniyle yerleşim alanları sınırlıdır. Ülke, yüzölçümü bakımından dünyada orta büyüklükte ülkeler arasında yer alır.
3) Şehirleri ve Eyaletleri
Afganistan 34 eyaletten oluşur. Önemli şehirleri:
-
Kabil
-
Kandahar
-
Herat
-
Mezar-ı Şerif
Herat ticaret ve kültür merkezi, Kandahar tarihsel olarak önemli bir şehirdir.
4) Demografi
Nüfus yaklaşık 40 milyon civarındadır. Etnik gruplar:
-
Peştun
-
Tacik
-
Hazara
-
Özbek
Nüfusun büyük kısmı kırsal bölgelerde yaşar.
5) Dil
Resmî diller:
-
Dari (Farsça lehçesi)
-
Peştuca
Ayrıca Özbekçe, Türkmence gibi yerel diller konuşulur.
6) Din
Nüfusun yaklaşık %99’u Müslümandır. Çoğunluk Sünni, azınlık Şii’dir.
7) Tarihi
Afganistan, İpek Yolu üzerinde yer almıştır. Bamiyan Budaları tarihsel mirasın önemli örneklerindendir. 19. yüzyılda İngiliz-Afgan savaşları, 20. yüzyılda Sovyet işgali ve sonrasında ABD müdahalesi yaşanmıştır.
8) Coğrafya
Hindu Kush dağları ülkenin büyük kısmını kaplar. Tarım alanları sınırlıdır. Maden kaynakları (bakır, lityum) önemlidir.
9) İklim, Hava Koşulları ve Kıyafet
Karasal iklim hakimdir. Yazlar sıcak, kışlar sert geçer. Kırsal bölgelerde geleneksel kıyafetler (salwar kameez, çapan) yaygındır.
10) Kültürel Zenginlikleri
Halı dokumacılığı, el sanatları ve taş işçiliği önemlidir. Afgan halıları dünya çapında bilinir.
11) Sanat, Müzik, Festivaller ve Gelenekler
Rubab en bilinen müzik aletidir. Nevruz kutlamaları yaygındır. Düğünler büyük organizasyonlardır.
12) Mutfak Kültürü
Popüler yemekler:
-
Kabuli Pilav
-
Mantu
-
Bolani
-
Naan
Baharat kullanımı yaygındır.
13) Günlük Yaşam ve Sosyal Alışkanlıklar
Aile yapısı güçlüdür. Misafirperverlik önemlidir. Çay kültürü yaygındır.
